Wat betekent PTSS als beroepsziekte voor loopbaan en toekomst bij de brandweer?

Wat speelt hier?

Erkenning van PTSS als beroepsziekte biedt duidelijkheid binnen het stelsel, maar markeert zelden het einde van de gevolgen. PTSS is vaak een langdurige en fluctuerende aandoening, waarbij herstel, terugval en aanpassing elkaar kunnen afwisselen. Dat heeft directe en soms blijvende gevolgen voor jouw toekomst bij de brandweer.

Voor militairen en politieambtenaren bestaan inmiddels afzonderlijke beoordelings- en compensatiestelsels. Voor brandweermensen blijft de PTSS-regeling primair een arbeidsvoorwaardelijk instrument. De vraag hoe dit zich vertaalt naar duurzame inzetbaarheid en toekomstperspectief, is daarmee onvermijdelijk.

PTSS en inzetbaarheid binnen de brandweer

Binnen het brandweerwerk spelen fysieke en mentale belastbaarheid een centrale rol. Erkenning van PTSS leidt niet automatisch tot volledige en blijvende arbeidsongeschiktheid, maar roept wel fundamentele vragen op over de toekomst bij de brandweer. Dit heeft betrekking op:

• inzetbaarheid in repressieve functies;
• veiligheid van betrokkene en collega’s;
• mogelijkheden voor aangepast of ander werk;
• re-integratie op korte en langere termijn.

De beoordeling hiervan vindt plaats binnen het arbeidsrechtelijke en bestuursrechtelijke kader van de veiligheidsregio. Dat proces is sterk afhankelijk van medische adviezen, maar ook van de organisatorische mogelijkheden binnen de regio.

Loopbaanontwikkeling en herplaatsing

Wanneer terugkeer naar de oorspronkelijke functie niet (meer) mogelijk is, kan herplaatsing aan de orde komen. In de praktijk blijkt dat dit traject bij PTSS juridisch en organisatorisch complex is.

Niet elke veiligheidsregio beschikt over passende functies. Daarnaast kunnen beperkingen zich pas na verloop van tijd manifesteren of wijzigen. Dit maakt loopbaanplanning onzeker en kan leiden tot spanningen tussen medische beoordeling en organisatorische realiteit.

De PTSS-regeling zelf biedt geen expliciet kader voor loopbaanschade of gemiste carrièrekansen. Dat betekent dat deze gevolgen met betrekking tot jouw toekomst bij de brandweer in beginsel buiten het regelingsstelsel vallen.

Vrijwilligers en meerdere inkomensbronnen

Voor vrijwilligers is de situatie vaak nog complexer. Zij combineren hun brandweerwerk met een andere baan of zelfstandige activiteiten. PTSS kan daardoor gevolgen hebben op meerdere inkomensniveaus tegelijk.

De regeling voorziet weliswaar in een tijdelijke inkomenscompensatie, maar:

• de looptijd is begrensd;
• samenloop van inkomens wordt gemaximeerd;
• langdurige loopbaan- of ondernemingsschade valt buiten de regeling.

Dit leidt in de praktijk regelmatig tot vragen over de verdeling van risico’s en verantwoordelijkheden tussen vrijwilliger, veiligheidsregio en eventuele andere werkgevers.

Vertraagde PTSS en terugwerkende kracht

Een kenmerkend aspect van PTSS is dat klachten zich vertraagd kunnen openbaren. De regeling houdt hiermee rekening door een terugwerkende kracht van vijf jaar toe te staan.

Dat betekent echter niet dat alle gevolgen uit het verleden kunnen worden gecompenseerd. Loopbaankeuzes die al zijn gemaakt, functies die zijn beëindigd of inkomens die structureel zijn weggevallen, laten zich niet altijd herstellen binnen het stelsel.

Samenhang met werkgeversaansprakelijkheid

Zoals in eerdere artikelen is besproken, sluit de PTSS-regeling aanvullende aansprakelijkheidsprocedures niet uit. Juist bij langdurige gevolgen voor loopbaan en inzetbaarheid kan die vraag opnieuw relevant worden.

De beoordeling daarvan is altijd maatwerk en hangt af van:

• de naleving van de zorgplicht door de werkgever;
• de beschikbaarheid en kwaliteit van nazorg;
• de aard en omvang van schade die buiten het regelingskader valt.

Dolderman Letselschade Advocaten wordt in dit soort dossiers regelmatig geraadpleegd bij de juridische duiding van beroepsziekten, loopbaangevolgen en de samenloop tussen regelingen en aansprakelijkheid.

Waar lopen mensen in de praktijk tegenaan?

In de praktijk blijken vooral deze punten onzekerheid te geven:

• het ontbreken van perspectief op structurele herplaatsing;
• verschillen in aanpak tussen veiligheidsregio’s;
• de beperkte duur van voorzieningen;
• gevolgen voor pensioen en toekomstig inkomen;
• spanning tussen medische beoordeling en organisatorische mogelijkheden.

Niet elke situatie leidt tot dezelfde uitkomst. De beoordeling blijft afhankelijk van de concrete omstandigheden.