Chroom-6 bij Defensie: erkenning staat vast, nu jouw schadevergoeding nog

Waar de Chroom-6-zaak over gaat

Chroom-6 zit in verf die metaal beschermt tegen roest. Defensie gebruikte die verf decennialang op voertuigen, vliegtuigen, schepen en containers. Bij schuren, stralen, lassen en spuiten komt de stof vrij als stof of damp. Chroom-6 is kankerverwekkend en veroorzaakt ook luchtweg- en huidaandoeningen.

Het RIVM onderzocht dat in twee rondes. In juni 2018 verscheen het rapport over de POMS-locaties. De conclusie was hard: Defensie voldeed niet aan de wettelijke regels voor arbeidsomstandigheden bij het werken met gevaarlijke stoffen. Onvoldoende ventilatie, gebrekkige persoonlijke bescherming, en geen registratie van gevaarlijke stoffen.

In mei 2021 volgde het onderzoek naar alle andere Defensielocaties. Ook daar was blootstelling mogelijk, op meer dan tweehonderd locaties en bij alle Defensieonderdelen. Het onderzoek is van toepassing op ongeveer 850.000 oud-medewerkers.

Wat waren de POMS-locaties?

POMS staat voor Prepositioned Organizational Materiel Storage. Op vijf locaties in Zuid- en Oost-Nederland werd tussen 1984 en 2006 Amerikaans defensiematerieel opgeslagen en onderhouden: Brunssum, Eygelshoven, Vriezenveen, Coevorden en Ter Apel.

Er werkten tussen de tweeduizend en drieduizend mensen. Het onderhoud aan oude verflagen bracht de hoogste blootstelling met zich mee. Deze groep kreeg als eerste een regeling.

Werkte je niet op een POMS-locatie? Dan hoor je er sinds 31 mei 2021 wél bij. Op die datum is de regeling uitgebreid naar alle Defensielocaties. Kreeg je vóór die tijd te horen dat je niet in aanmerking kwam, dan is dat achterhaald.

Voor wie geldt de chroom-6-regeling?

Voor militairen, burgerambtenaren, dienstplichtigen en ingehuurde arbeidskrachten van Defensie die tussen 1970 en 2015 aan chroom-6 zijn blootgesteld en daardoor ziek zijn geworden. En voor nabestaanden.

Er zijn twee voorwaarden.

Eén: je functie. Je moet minimaal een jaar een functie hebben gehad die in bijlage 1 van de regeling staat, of vergelijkbaar werk hebben gedaan. Voor allergisch contacteczeem, allergische astma en een perforatie van het neustussenschot geldt die minimumduur niet.

Twee: je diagnose. Een arts moet een aandoening hebben vastgesteld die op de lijst staat. Bij COPD geldt bovendien dat de diagnose binnen tien jaar na je laatste blootstelling moet zijn gesteld.

Welke aandoeningen zijn erkend?

De regeling werkt met een vaste lijst. Deze aandoeningen staan erop:

• Longkanker
• Neuskanker en neusbijholtekanker
• Maagkanker
• Strottenhoofdkanker
• COPD en longfibrose
• Niet-immunologisch beroepsastma
• Perforatie van het neustussenschot
• Allergisch contacteczeem
• Allergische astma en allergische rhinitis

Welk bedrag daarbij hoort, hangt af van je blootstellingsgroep. De regeling kent drie groepen, bepaald door het werk dat je deed. Groep 1 is de zwaarste: direct en langdurig contact met chroom-6.

Staat jouw aandoening niet op deze lijst? Dan komt de uitkeringsregeling niet in beeld. Laat het beoordelen voordat je een aanvraag doet die wordt afgewezen.

Hoeveel krijg je vergoed in een Chroom-6 situatie?

De bedragen liggen vast en zijn openbaar. Ze bestaan uit drie delen.

• Het immateriële deel, het smartengeld. Bij long-, neus-, neusbijholte-, maag- of strottenhoofdkanker: 19.218,32 euro bij een blootstelling tot tien jaar. Zat je in groep 1 en werkte je tien jaar of langer met chroom-6, dan is het 42.707,38 euro. In groep 2 en 3 is dat 23.489,06 euro. Voor een perforatie van het neustussenschot geldt 10.676,85 euro, voor allergisch contacteczeem, allergische astma of rhinitis 5.338,42 euro.
  • Bij chronische longziekten hangt het bedrag af van de AMA-klasse, een maat voor hoe ernstig je beperkt bent. Klasse 0 of 1 levert 8.007,63 euro op, klasse 2 21.353,69 euro, klasse 3 28.827,48 euro en klasse 4 42.707,38 euro.
• Het materiële deel. Daarnaast krijg je eenmalig 4.110,59 euro voor materiële schade.
• Nabestaanden. Een nabestaande krijgt 4.110,59 euro als aannemelijk is dat de overledene is gestorven aan een van de erkende kankers of aan een chronische longziekte in AMA-klasse 4, plus nog eens 4.110,59 euro voor materiële schade.

Is die uitkering alles?

Nee, en de vervolgmogelijkheden zijn vaak niet bekend.

De uitkering is een vast bedrag per categorie. Jouw werkelijke schade kan hoger zijn: gemist inkomen omdat je niet meer kon werken, zorgkosten, reiskosten naar het ziekenhuis, huishoudelijke hulp, pensioenschade. Wat er tussen de uitkering en je werkelijke schade zit, heet restschade, en die kun je apart claimen bij Defensie.

Omdat vaststaat dat de zorgplicht is geschonden, gaat die discussie niet meer over de vraag of Defensie fout zat. In deze vervolgprocedure wordt de medische causaliteit en jouw schade beoordeeld.

Wat als je aanvraag wordt afgewezen?

Een afwijzing is geen eindstation. Je kunt bezwaar maken tegen de beslissing, en daarna beroep instellen bij de bestuursrechter.

Let op: dit loopt niet via de civiele rechter. Je zaak volgt het ambtenarenrecht en eindigt bij de Centrale Raad van Beroep. Andere termijnen, andere procedure. Dat is een van de redenen om iemand in te schakelen die dat pad kent.

Wat wij bij DLSA voor je doen

Beoordelen voordat je aanvraagt

De meeste afwijzingen zijn te voorspellen: een aandoening die niet op de lijst staat, een functie die niet in bijlage 1 voorkomt, een COPD-diagnose die net buiten de tienjaarsgrens valt. Wij kijken daar eerst naar. Dat scheelt je een procedure die op voorhand niet haalbaar is, en het levert soms een andere route op.

Het dossier opbouwen als de administratie er niet meer is

Veel arbeidsdossiers uit de jaren tachtig en negentig zijn onvolledig of weg. Blootstelling hoeft niet bewezen te worden tot op de dag, maar wel aannemelijk gemaakt. Verklaringen van oud-collega's, loonstroken, foto's, functieomschrijvingen en de meetgegevens van het RIVM per locatie en periode vullen dat gat.

Bezwaar en beroep

Wordt je aanvraag afgewezen, dan voeren wij het bezwaar en zo nodig het beroep bij de bestuursrechter.

De restschade claimen

Wij beoordelen de haalbaarheid en stellen Defensie aansprakelijk voor het verschil tussen de vaste uitkering en je werkelijke schade, en bouwen dat op met een medische onderbouwing.

Wie betaalt de advocaat?

Bij een claim naast de uitkeringsregeling kan Defensie de redelijke kosten van je advocaat betalen, en ook de kosten van het opvragen van je medische gegevens. Daar zit één voorwaarde aan: de claim moet gaan over dezelfde aandoening waarvoor je de uitkering hebt gekregen.

Hoe staat het er nu voor?

In 2021 stelde de Tweede Kamer een commissie in om te beoordelen of de regeling ruimhartig genoeg is. Die commissie, onder leiding van Heerma van Voss, kwam op 29 november 2022 met haar oordeel: de regeling is evenwichtig en voldoende ruimhartig, en sluit aan bij vergelijkbare regelingen en bij het Nederlandse aansprakelijkheidsrecht.

De commissie deed wel drie aanbevelingen, en Defensie nam die op 31 maart 2023 grotendeels over. De tegemoetkoming voor bijzondere kosten wordt beter uitgewerkt en bekender gemaakt. De uitkering voor nabestaanden gaat omhoog. En nabestaanden kunnen in bijzondere gevallen alsnog smartengeld krijgen: namelijk als de oud-medewerker al contact had gelegd over de regeling, maar dat vóór zijn overlijden niet meer kon afronden.

Hoe begin je met jouw claim?

Met een aantal vragen: welk werk deed je, op welke locatie, en in welke periode? En met welke aandoening kamp je? Dat is genoeg voor een eerste beoordeling.

Neem contact op en vertel je verhaal. Wij kijken of je aandoening op de lijst staat, of je functie meetelt, en of de restschade de moeite waard is. Eerlijk, ook als het antwoord tegenvalt.