Letselschade door chroom-6

Wat is chroom-6 en welke ziekten kunnen erdoor ontstaan?

Chroom-6, ook wel zeswaardig chroom genoemd, werd jarenlang gebruikt in primers, verf en roestwerende middelen. De stof beschermt metaal uitstekend tegen corrosie, en dat is precies waarom hij op militair materieel en op treinen zat. Bij schuren, stralen, lassen en schilderen komt chroom-6 vrij als stof of damp, en dan adem je het in of krijg je het op je huid.

Chroom-6 is kankerverwekkend. Het RIVM heeft een ziektelijst opgesteld met de aandoeningen die aan blootstelling op het werk worden gerelateerd:

• Longkanker
• Neus- en neusbijholtekanker
• Maagkanker en strottenhoofdkanker
• COPD, dus chronische bronchitis of longemfyseem
• Longfibrose
• Allergisch beroepsastma en niet-allergisch, irritatief beroepsastma
• Chronische neusslijmvliesontsteking
• Perforatie van het neustussenschot door chroomzweren
• Allergisch contacteczeem

Herken je je diagnose in deze lijst en heb je met chroom-6 gewerkt, dan is dat een reden om je situatie te laten beoordelen. Het betekent nog niet automatisch dat het verband vaststaat, maar het is wel de eerste stap.

Waar werd er met chroom-6 gewerkt?

Twee dossiers zijn uitgebreid onderzocht en hebben een eigen regeling gekregen.

Defensie

Op de vijf POMS-locaties onderhielden medewerkers tussen 1984 en 2006 Amerikaans militair materieel. De grondverf daarop was de belangrijkste bron van chroom-6. Sinds 2021 is erkend dat ook medewerkers van andere defensielocaties zijn blootgesteld, buiten de POMS-sites om.

Het RIVM concludeerde dat de arbeidsbescherming tekortschoot: het beleid was reactief in plaats van proactief, informatie over de risico's werd niet met werknemers gedeeld, beschermingsmiddelen waren niet altijd beschikbaar en werkplekken werden onvoldoende schoongemaakt. Bij de Luchtmacht waarschuwde cursusmateriaal al in 1973 voor de risico's van zinkchromaat. Binnen de POMS-organisatie zelf dateert het eerste expliciete document van 1989, en een memo van de Landmacht uit 1992 bereikte de POMS-locaties niet. Bedrijfsartsen waren pas vanaf 2014 op de hoogte. Het kabinet heeft voor de blootstelling excuses aangeboden.

Het spoor

Ook op treinen zat chroom-6 in de verf. Bij de restauratie van oud materieel op het NedTrain-terrein in Tilburg zijn tussen 2004 en 2012 mensen blootgesteld. Het ging daarbij niet alleen om medewerkers van NedTrain: een groot deel van het werk werd gedaan door deelnemers aan het tROM-project, een re-integratietraject van de gemeente Tilburg. Ook medewerkers van het Spoorwegmuseum waren bij restauratiewerk betrokken.

En daarbuiten?

Chroom-6 zat niet alleen bij Defensie en op het spoor. Denk aan scheepsbouw, vliegtuigonderhoud, carrosseriebedrijven, galvaniseerbedrijven, het lassen van roestvast staal en het schuren van oude coatings in de bouw en de industrie. Werkte je daar en ben je ziek geworden, dan gelden dezelfde uitgangspunten, alleen zonder collectieve regeling. Zie ook onze pagina over letselschade door OPS, een andere ziekte door blootstelling aan stoffen op het werk.

Wie is aansprakelijk?

Dat hangt af van wie je werkgever was en of je bij hem in dienst was. Er zijn drie routes, en het is belangrijk om te weten in welke jij zit.

Werkte je bij Defensie?

Defensiepersoneel valt niet onder het gewone arbeidsrecht. Militairen en burgermedewerkers bij Defensie zijn uitgezonderd van de normalisering van de ambtenarenrechtspositie en hebben een aanstelling, geen arbeidsovereenkomst. Artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek geldt voor hen dus niet rechtstreeks.

Dat maakt voor je positie minder uit dan het klinkt. De Centrale Raad van Beroep hanteert voor de overheidswerkgever een eigen zorgplichtnorm die uitdrukkelijk aansluit bij artikel 7:658 BW: loopt een ambtenaar schade op in de uitoefening van zijn werk, dan heeft hij recht op vergoeding, tenzij de werkgever aantoont dat hij het werk zo heeft ingericht en zulke maatregelen en aanwijzingen heeft getroffen als redelijkerwijs nodig was. De bewijslast ligt dus ook hier bij de werkgever.

Was je in dienst bij een private werkgever?

Dan geldt artikel 7:658 BW wel. Je werkgever moest zorgen voor een veilige werkplek, en dat betekent bij een kankerverwekkende stof: de blootstelling zo veel mogelijk voorkomen, deugdelijke bescherming leveren en je informeren over het risico. Deed hij dat niet, dan is hij aansprakelijk voor je schade.

Werkte je er zonder dienstverband?

Dit is de groep die vaak denkt geen poot te hebben om op te staan, en dat is niet zo. In de zaak die ruim dertig oud-deelnemers van het tROM-project tegen NedTrain aanspanden, oordeelde de rechtbank in 2021 dat artikel 7:658 lid 4 BW niet opging, omdat de zeggenschap over het werk bij het project lag en niet bij NedTrain. Toch werd NedTrain aansprakelijk gehouden, op grond van artikel 6:162 BW: onrechtmatige daad. NedTrain wist of behoorde te weten dat er chroom-6 in de verf zat en heeft de mensen die eraan werkten niet gewaarschuwd.

Wie het bedrijf was waar je feitelijk werkte, is dus niet doorslaggevend voor de vraag of je iemand kunt aanspreken. Waar het om gaat, is wie wist van het gevaar en had moeten waarschuwen.

Wat moet je aantonen?

Bij een beroepsziekte is dit het lastigste onderdeel, en we zijn er eerlijk over. Je moet twee dingen aannemelijk maken: dat je bent blootgesteld aan chroom-6 tijdens je werk, en dat je ziekte daardoor kan zijn ontstaan. Ziek zijn en op een chroom-6-locatie hebben gewerkt is op zichzelf niet genoeg.

Lukt dat wel, dan verschuift de bewijslast en is dat een groot voordeel. Dan is het aan je werkgever om aan te tonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Lukt hem dat niet, dan komt de aansprakelijkheid doorgaans vast te staan.

Dit helpt bij het onderbouwen van je dossier:

• Medische informatie die je diagnose en het verloop van je klachten onderbouwt
• Bewijs van je dienstverband: aanstellingsbrieven, loonstroken, pensioenoverzichten, functieomschrijvingen
• Informatie over wat je precies deed: schuren, spuiten, lassen, stralen, en hoe vaak
• Op welke locatie en in welke periode je werkte
• Wat je aan bescherming kreeg, of juist niet: maskers, afzuiging, werkkleding
• Verklaringen van oud-collega's die hetzelfde werk deden

Heb je die stukken niet meer, laat je daardoor niet tegenhouden. Veel is nog op te vragen, en wij weten waar.

Welke schade wordt vergoed?

Naast een individuele schadeclaim zijn er collectieve regelingen. Die keren sneller uit en vragen minder van jou, maar dekken doorgaans niet je volledige schade.

De Uitkeringsregeling chroom-6 Defensie

Vakbonden en Defensie stelden deze regeling in 2018 op, na het RIVM-onderzoek naar de POMS-locaties. Per 31 mei 2021 is hij uitgebreid: sindsdien kunnen ook oud-medewerkers van niet-POMS-locaties en hun nabestaanden een aanvraag indienen.

De regeling werkt met blootstellingsgroepen. Omdat het RIVM buiten de POMS-locaties geen onderscheid tussen categorieën kon maken, geldt voor iedereen met mogelijke directe blootstelling nu het bedrag van de hoogste categorie. Sommige POMS-medewerkers kregen daardoor een nabetaling. De regeling staat open voor oud-medewerkers die allang uit dienst zijn, en voor nabestaanden van overleden medewerkers.

De Regeling tegemoetkoming chroom-6 van de gemeente Tilburg

Deze regeling geldt voor blootstelling tussen 2004 en 2012 op het NS-terrein in Tilburg en staat nog steeds open voor aanvragen. Hij is bedoeld voor deelnemers aan het tROM-project, voor medewerkers van NedTrain, voor medewerkers van het Spoorwegmuseum die bij het restauratiewerk betrokken waren, en voor nabestaanden. De bedragen worden jaarlijks geïndexeerd.

De landelijke regeling voor stoffengerelateerde beroepsziekten

Sinds 2023 bestaat er een landelijke tegemoetkoming voor mensen die ziek zijn geworden door het werken met gevaarlijke stoffen, los van wie hun werkgever was. Aanvragen lopen via het ISBG, een onafhankelijke instelling beoordeelt of er sprake is van een erkende beroepsziekte en de Sociale Verzekeringsbank betaalt uit.

De lijst van erkende ziekten is beperkt en wordt stap voor stap uitgebreid. Chroom-6 staat er als zodanig nog niet op, maar sommige aandoeningen op die lijst kunnen wel door chroom-6 ontstaan. Wij kijken of deze route in jouw geval iets kan opleveren.

Kun je daarnaast nog schade claimen?

Ja. Een tegemoetkoming uit een regeling en een individuele schadeclaim sluiten elkaar niet uit. Is je werkelijke schade hoger dan wat de regeling uitkeert, dan kun je dat verschil, de restschade, apart proberen te verhalen. Dit is wat de meeste mensen niet weten, en het is de reden dat veel dossiers te vroeg zijn gesloten.

Heb je al een uitkering ontvangen, laat dan berekenen wat er nog openstaat. Dat kan ook jaren later nog.

Welke schade kun je claimen bij chroom-6?

Bij een beroepsziekte loopt de letselschade vaak veel verder door dan mensen denken, zeker als de ziekte progressief is.

• Verlies van inkomen door arbeidsongeschiktheid, nu en in de toekomst
• Verlies van pensioenopbouw
• Medische kosten en eigen risico dat je zelf hebt betaald
• Reiskosten voor behandelingen
• Kosten voor thuiszorg, mantelzorg en huishoudelijke hulp
• Aanpassingen in en om huis
• Verlies van zelfwerkzaamheid: klussen die je niet meer zelf kunt doen
• Smartengeld voor pijn, verdriet en het verlies aan kwaliteit van leven
• Bij overlijden: uitvaartkosten, gederfd levensonderhoud en affectieschade voor nabestaanden

Hoeveel smartengeld krijg je?

Er is geen vast bedrag en geen tabel. De hoogte hangt af van de aard en ernst van je ziekte, het verloop en de vooruitzichten, je leeftijd en wat de ziekte betekent voor je dagelijks leven. Bij een ernstige diagnose met een slechte prognose wegen die factoren zwaarder dan bij klachten die stabiel blijven. Sinds 2026 wordt bij de begroting aansluiting gezocht bij de Rotterdamse Schaal.

Wij begroten en onderbouwen het smartengeld op basis van jouw situatie. Wat in jouw geval reëel is, valt pas te zeggen als het medisch beeld duidelijk is.

Kun je een voorschot krijgen?

Ben je door je ziekte arbeidsongeschikt, dan lopen de kosten door terwijl je inkomen terugvalt. Staat de aansprakelijkheid vast, dan vragen wij een voorschot aan op de uiteindelijke vergoeding. Dat dekt lopende kosten en wordt later verrekend. Ook een tegemoetkoming uit een regeling kan die eerste periode overbruggen.

Is het na al die jaren nog niet te laat?

Vaak niet, en dat is bij chroom-6 belangrijker dan bij welk ander onderwerp ook, omdat de ziekte tientallen jaren na de blootstelling kan opkomen.

De verjaringstermijn voor een schadeclaim is vijf jaar. Die begint pas te lopen op het moment dat je bekend bent met de schade én met de partij die daarvoor aansprakelijk is. Wist je niet dat je ziekte met je werk te maken had, dan liep die termijn dus nog niet. En bij letsel- en overlijdensschade geldt de algemene bovengrens van twintig jaar na de gebeurtenis niet: de wet maakt daar uitdrukkelijk een uitzondering voor.

Bij de allerlangste periodes kan verjaring toch een rol spelen. Ook dan is de zaak niet per se verloren: de rechter kan een verstreken termijn onder omstandigheden buiten toepassing laten, juist bij ziekten die pas laat aan het licht komen. Laat het beoordelen voordat je ervan uitgaat dat je te laat bent. Lees meer over verjaringstermijnen.

Wat doe je als je vermoedt dat je ziek bent door chroom-6?

1. Bespreek met je behandelend arts of je klachten passen bij blootstelling aan chroom-6, en vraag je medisch dossier op.
2. Zoek uit op welke locatie en in welke periode je hebt gewerkt, en zoek stukken die dat aantonen.
3. Schrijf op wat je precies deed en welke bescherming je wel of niet kreeg. Doe dat nu het nog vers is.
4. Zoek contact met oud-collega's die hetzelfde werk deden.
5. Kijk of je onder een van de regelingen valt en dien daar een aanvraag in.
6. Laat beoordelen of je daarnaast restschade kunt verhalen, ook als je al een uitkering hebt gehad.
7. Neem contact op met een letselschadeadvocaat voordat je een vaststellingsovereenkomst of finale kwijting tekent.

Wat doet DLSA voor jou?

Wij zoeken uit onder welke regeling je valt, begeleiden de aanvraag en berekenen wat er daarna nog openstaat. Loopt er een individuele claim, dan stellen wij de aansprakelijke partij aan en nemen wij de correspondentie over. Jij richt je op je gezondheid.

Bij een beroepsziekte staat of valt de zaak met het deskundigenonderzoek. Wij schakelen onafhankelijke experts in: een medisch adviseur die het verband tussen de blootstelling en je ziekte beoordeelt, een arbeidshygiënist of toxicoloog die reconstrueert waaraan je bent blootgesteld en in welke mate, en een arbeidsdeskundige voor het verlies van verdienvermogen. Komt de tegenpartij niet tot een redelijk voorstel, dan leggen wij de zaak voor aan de rechter.

• Beoordelen onder welke regeling je valt en de aanvraag begeleiden
• De blootstelling en het dienstverband reconstrueren
• Onafhankelijke deskundigen inschakelen
• De aansprakelijke partij aanspreken en de correspondentie overnemen
• Alle schadeposten berekenen, inclusief toekomstige schade
• Restschade in kaart brengen naast een lopende of afgeronde uitkering
• Een voorschot aanvragen
• Nabestaanden bijstaan als de medewerker is overleden
• Procederen wanneer er geen redelijke oplossing komt

Wat kost een advocaat?

Staat de aansprakelijkheid vast, dan horen de kosten van juridische hulp bij je schade. Wij verhalen die kosten op de aansprakelijke partij, in de praktijk meestal een verzekeraar. Dat staat in artikel 6:96 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek. Vergoedt die partij alle kosten, dan kost een letselschadeadvocaat je niets. Je krijgt dan geen rekening van ons en houdt je vergoeding volledig.

De wet spreekt van redelijke kosten. Daarom wordt getoetst of je een advocaat nodig had, en of de rekening klopt. Daarover discussieert een verzekeraar soms, en dat gesprek voeren wij. Is de aansprakelijkheid nog niet erkend, dan spreken we vooraf af wat bij jouw situatie past. En heb je een rechtsbijstandverzekering, dan regelen wij het contact daarmee.

Waarom DLSA bij een chroom-6-zaak?

DLSA heeft het Nationaal Keurmerk Letselschade en bijna al onze letselschadeadvocaten zijn aangesloten bij de Vereniging van Letselschade Advocaten (LSA), het kwaliteitskeurmerk voor letselschadeadvocaten in Nederland.

Bij chroom-6 telt daarnaast iets specifieks. Deze zaken draaien om een overheidswerkgever, om een rechtspositie die afwijkt van het gewone arbeidsrecht, en om blootstelling die decennia terug ligt. Dat is een ander vak dan een aanrijding afwikkelen.

Bekijk ook onze overzichtspagina over letselschade na een bedrijfsongeval.