Smartengeld bij een litteken

Hoeveel smartengeld krijg je?

Sinds 1 januari 2026 wordt rechters aanbevolen om bij het bepalen van smartengeld de Rotterdamse Schaal te gebruiken, een instrument van de Rechtspraak dat per letselcategorie een bandbreedte geeft. Het is een aanbeveling en geen wet, dus een rechter mag ervan afwijken als hij dat uitlegt.

Die schaal maakt één onderscheid dat groter is dan alle andere: zit het litteken in je gezicht of elders? Voor hetzelfde litteken ligt het plafond in het gezicht ongeveer twee keer zo hoog.

Littekens in het gezicht

• Ernstige misvorming — aanzienlijke blijvende misvorming met duidelijke weerslag op je uiterlijk: 18.000 tot 29.000 euro
• Middelzware misvorming — blijvende misvorming die duidelijk zichtbaar is: 10.000 tot 18.000 euro
• Gering tot middelzwaar litteken — blijvende littekens die minder ernstig zijn: 4.000 tot 10.000 euro
• Gering litteken — beperkt zichtbaar, met beperkte impact: 2.675 tot 4.000 euro

Littekens elders op je lichaam

• Ernstige littekens — aanzienlijke littekens op arm, been, romp of hals: 8.000 tot 15.000 euro
• Middelzware littekens — duidelijk zichtbaar, met blijvende cosmetische gevolgen: 4.000 tot 8.000 euro
• Gering litteken — minimaal zichtbaar: 2.675 tot 4.000 euro

Geneest je litteken binnen zes maanden volledig, dan gelden deze bedragen niet. Dan valt het onder licht letsel, waarvoor De Letselschade Raad aparte, lagere indicaties heeft opgesteld.

Wat bepaalt waar jij op de schaal valt?

Niet de afmeting alleen. Wat meeweegt:

• Hoe zichtbaar het litteken is in het dagelijks leven, en of je het kunt bedekken
• Je leeftijd, omdat je er langer mee leeft
• De psychische gevolgen: schaamte, vermijding, angst om gezien te worden
• De gevolgen voor je werk en je sociale leven
• Of er nog behandelingen mogelijk zijn, en wat die opleveren
• Of er naast het litteken ander letsel is uit dezelfde gebeurtenis

Wij bepalen niet zelf wat jouw litteken waard is: dat volgt uit je dossier en uit vergelijkbare uitspraken. Wat wij wel doen, is zorgen dat de psychische kant in de rapportage terechtkomt, want dat is de factor die het vaakst wordt weggelaten en die het meeste verschil maakt.

Wie is aansprakelijk?

Smartengeld is er alleen als iemand anders aansprakelijk is voor de gebeurtenis. De bedragen hierboven hangen niet van de oorzaak af, maar de vraag wie je aanspreekt wel.

• Een medische fout. Daarover gaat de rest van deze pagina.
• Een verkeersongeval. Lees verder over letselschade na een verkeersongeval.
• Een ongeval op het werk. Je werkgever moet aantonen dat hij zijn zorgplicht is nagekomen. Lees verder over letselschade na een bedrijfsongeval.
• Een hondenbeet of een ander dier. De bezitter van het dier is in beginsel aansprakelijk, ook zonder eigen schuld. Lees verder over een hondenbeet.
• Geweld. Naast een claim tegen de dader kun je je schade vorderen in de strafzaak. Lees verder over letselschade na mishandeling of geweld.

Een litteken door een medische fout

Dit is de moeilijkste categorie, omdat elke ingreep een litteken achterlaat. De vraag is nooit of er een litteken is, maar of dít litteken er hoefde te zijn.

De maatstaf komt van de Hoge Raad, die die op 9 november 1990 formuleerde: een arts handelt verwijtbaar als hij zich anders gedraagt dan een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot in dezelfde situatie zou doen. Let op dat het een dubbele toets is. Het gaat er niet alleen om of je arts bekwaam is, maar of hij in jouw situatie heeft gehandeld zoals een goede vakgenoot zou hebben gedaan.

Die zorgplicht staat ook in de wet: artikel 7:453 van het Burgerlijk Wetboek verplicht je behandelaar tot de zorg van een goed hulpverlener, in overeenstemming met de professionele standaard van zijn vak.

Medische fout of complicatie? Dat verschil bepaalt alles

Een complicatie is een onverwacht gevolg van een behandeling dat ook bij een goede arts kan optreden. Een complicatie geeft geen recht op schadevergoeding.

Een verwijtbare fout is iets wat een goede vakgenoot niet zou hebben gedaan, of het nalaten van wat nodig was.

Dat onderscheid is in de praktijk lastig, en het is de reden dat elke zaak begint met een onafhankelijk medisch advies. Wij zeggen het eerlijk als de uitkomst is dat het een complicatie was. En hoort u van het ziekenhuis dat het een complicatie was: dat is een veelgehoord verweer en het betekent niet dat het klopt.

Voorbeelden van verwijtbaar handelen

• Een verkeerde of gemiste diagnose, terwijl de klachten duidelijk op iets anders wezen
• Een behandeling of operatie die niet nodig was, of die verkeerd is uitgevoerd
• Een keuze voor een plaats of een techniek die een groter of zichtbaarder litteken achterliet dan nodig was
• Een foute hechting of een gebrekkige nabehandeling
• Het gebruik van verkeerde materialen of instrumenten
• Gebrekkige informatie vóór de ingreep, waardoor je geen echte keuze kon maken. Dat is een schending van de informatieplicht uit artikel 7:448 BW, en het betekent dat ook een technisch correct uitgevoerde behandeling tot aansprakelijkheid kan leiden.

Wie kun je aansprakelijk stellen?

Ben je in een ziekenhuis behandeld, dan kun je het ziekenhuis aanspreken, ook als de betrokken arts daar niet in dienst is. De wet maakt het ziekenhuis mede aansprakelijk voor tekortkomingen bij behandelingen die daar plaatsvinden, alsof het zelf partij was bij de afspraak met je arts. Je hoeft dus niet uit te zoeken wie precies de fout maakte en bij wie die persoon in dienst was.

Er is één uitzondering die op deze pagina vaak speelt. Ben je behandeld in een privékliniek of een zelfstandig behandelcentrum, en dat is bij cosmetische ingrepen regelmatig het geval, dan geldt die regel niet. Dan moet de juiste partij worden aangewezen, en dat zoeken wij uit voordat er iets wordt ingediend.

Hoe bewijs je een medische fout?

Elke zaak begint bij je medisch dossier. Je hebt wettelijk recht op inzage en op een afschrift; dat staat in artikel 7:456 van het Burgerlijk Wetboek. Je behandelaar is verplicht dat dossier bij te houden en het twintig jaar te bewaren, gerekend vanaf de laatste wijziging erin.

En je staat er minder alleen voor dan het lijkt. Formeel moet jij de fout aantonen. Maar betwist het ziekenhuis wat jij stelt, dan moet het voldoende feitelijke gegevens op tafel leggen waarmee jij je bewijs kunt opbouwen. Een ziekenhuis kan dus niet volstaan met de mededeling dat er zorgvuldig is gehandeld en de rest aan jou laten.

Wat dat niet betekent: het ziekenhuis hoeft niet te bewijzen dat het goed heeft gehandeld. De bewijslast keert niet om. Maar een ziekenhuis dat zijn dossier niet op orde heeft, staat er slechter voor en niet beter.

Wat kun je nog meer claimen naast smartengeld?

Smartengeld vergoedt het leed, de pijn en het verlies aan levenskwaliteit. Daarnaast is er materiële schade: de kosten en gemiste inkomsten die je in geld kunt uitdrukken. De aansprakelijke partij moet alle schade vergoeden die het gevolg is van de fout, en dat geldt voor wat je al hebt betaald én voor wat nog komt.

• Behandelkosten: littekencorrectie, laserbehandeling of reconstructieve chirurgie
• Toekomstige behandelingen, want een littekentraject loopt vaak jaren door
• Het deel dat je zorgverzekering niet dekt, plus je eigen risico
• Reiskosten naar behandelingen
• Inkomstenverlies, als je door het litteken of de gevolgen niet kunt werken
• Psychologische behandeling bij angst, schaamte of depressie door het litteken
• Camouflagemiddelen en verzorgingsproducten die je langdurig nodig hebt

Voor een eerste beeld van je totale schade gebruik je de letselschade berekenen tool.

Kun je een voorschot krijgen?

Ja. Littekenbehandelingen moet je vaak vooruitbetalen, terwijl een zaak maanden loopt. Zodra de aansprakelijkheid is erkend, vragen wij een voorschot aan bij de verzekeraar van de aansprakelijke partij. Dat kan meerdere keren en het wordt later verrekend met de eindafrekening.

Littekens bij kinderen

Bij een kind is een litteken bijna volledig toekomstige schade, en dat maakt de zaak anders.

Een litteken groeit mee. Wat nu een klein streepje is, kan over tien jaar een strak, meegegroeid litteken zijn dat beweging beperkt. Correcties worden daarom vaak uitgesteld tot na de groei, en soms zijn er meerdere nodig. De echte kosten liggen dus jaren vooruit.

En de termijn werkt in je voordeel. Voor een kind begint de verjaringstermijn pas te lopen op de dag dat het achttien wordt. Er is dus meer tijd dan ouders denken. Toch is het verstandig het letsel meteen goed te laten vastleggen, met foto's en een beoordeling door een specialist: de onderbouwing van wat er over vijftien jaar nodig is, begint bij het dossier van nu.

Welke routes zijn er naast een schadeclaim?

Bij een medische fout kun je meer dan alleen schade claimen, en de routes staan los van elkaar. Welke past, hangt af van wat je wilt bereiken.

1. Een klacht bij de klachtenfunctionaris. Elke zorgaanbieder is verplicht die te hebben. Dit levert een gesprek op en soms een erkenning. Geen vergoeding.
2. Een tuchtzaak bij het Regionaal of Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. Dit gaat over de beroepsuitoefening van de zorgverlener en kan tot een maatregel leiden. Geen vergoeding, maar de uitspraak kan je civiele positie wel versterken.
3. Een procedure bij de geschilleninstantie waarbij je zorgaanbieder is aangesloten. Die kan een schadevergoeding toekennen tot 25.000 euro, in een eenvoudige en niet kostbare procedure.

Bij die derde route horen twee dingen die je vooraf moet weten. In de praktijk kennen deze commissies vooral kleinere bedragen toe, dus voor een litteken in de hogere categorieën is het meestal niet de juiste weg. En de uitspraak is een bindend advies: je doet daarmee in beginsel afstand van de gang naar de rechter. Dat geldt alleen als je daar duidelijk en uitdrukkelijk mee hebt ingestemd, dus let goed op wat je ondertekent.

Wij zeggen je welke route bij jouw schade past, ook als dat betekent dat je ons niet nodig hebt.

Hoe lang heb je de tijd?

De verjaringstermijn is vijf jaar op grond van artikel 3:310 van het Burgerlijk Wetboek. Die termijn begint niet op de dag van de behandeling of het ongeval, maar op het moment dat je bekend bent met de schade én met de partij die daarvoor aansprakelijk is.

Bij een litteken door een medische fout is dat verschil vaak groot. Je hoort soms pas bij een tweede behandeling of een second opinion dat het litteken niet zo had hoeven zijn. Hoorde je het pas recent, dan kan de termijn ook pas recent zijn begonnen. Bij letselschade geldt de algemene bovengrens van twintig jaar bovendien niet, en voor een kind begint de termijn pas op zijn achttiende verjaardag.

Denk dus niet te snel dat je te laat bent. Wacht er wel niet mee, want het bewijs is in de eerste periode het makkelijkst vast te leggen. Lees meer over verjaringstermijnen.

Wat kost een advocaat?

Staat de aansprakelijkheid vast, dan horen de kosten van juridische hulp bij je schade. Wij verhalen die kosten op de aansprakelijke partij, in de praktijk meestal een verzekeraar. Dat staat in artikel 6:96 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek. Vergoedt die partij alle kosten, dan kost een letselschadeadvocaat je niets. Je krijgt dan geen rekening van ons en houdt je vergoeding volledig.

De wet spreekt van redelijke kosten. Daarom wordt getoetst of je een advocaat nodig had, en of de rekening klopt. Daarover discussieert een verzekeraar soms, en dat gesprek voeren wij. Is de aansprakelijkheid nog niet erkend, dan spreken we vooraf af wat bij jouw situatie past. En heb je een rechtsbijstandverzekering, dan regelen wij het contact daarmee.

Waarom DLSA bij een litteken door een medische fout?

Wij werken uitsluitend voor slachtoffers, nooit voor verzekeraars of zorginstellingen. Onze letselschadeadvocaten zijn aangesloten bij de Vereniging van Letselschade Advocaten (LSA) en bij de Werkgroep Artsen Advocaten (WAA), en DLSA heeft het Nationaal Keurmerk Letselschade.

Bij een medische fout is dat WAA-lidmaatschap de kern van het werk en niet een keurmerk. De hele zaak draait om één vraag: had een goede vakgenoot dit litteken kunnen voorkomen? Die vraag beantwoordt geen jurist alleen. Het vraagt een advocaat die een operatieverslag kan lezen, die weet welke techniek destijds gebruikelijk was en die precies de juiste vraag aan een deskundige stelt. De WAA is de vereniging waarin advocaten en artsen daaraan samen werken.

Kun je door je letsel of door schaamte niet makkelijk naar ons toe komen, dan komen wij bij je langs. Vraag een huisbezoek aan.