Hoeveel smartengeld krijg je bij PTSS als militair of veteraan?

Route 1: smartengeld ineens via de Rotterdamse Schaal

Is Defensie aansprakelijk voor je PTSS, bijvoorbeeld omdat de zorgplicht is geschonden, dan kun je smartengeld claimen als bedrag ineens. Rechters bepalen de hoogte sinds 2026 in principe met de Rotterdamse Schaal. Die geeft per soort letsel een bandbreedte, en binnen die bandbreedte wordt een bedrag gekozen dat past bij jouw situatie.

Waar je uitkomt, hangt af van de ernst en duur van je klachten, of herstel nog te verwachten is en wat ze betekenen voor je werk, je relatie en je dagelijks leven. Met onze smartengeldtool krijg je een eerste indicatie.

Route 2: een maandelijkse uitkering via je BIV

Heb je een militair invaliditeitspensioen, dan kom je mogelijk ook in aanmerking voor een bijzondere invaliditeitsverhoging (BIV). Dat is geen bedrag ineens, maar een maandelijkse uitkering die geldt als smartengeld. Je krijgt de BIV pas als je medische eindtoestand is vastgesteld. De hoogte hangt af van je invaliditeitspercentage en van wanneer je uit dienst ging.

Dat percentage stelt het ABP vast, namens Defensie en op basis van een medische keuring. Niet je eigen behandelaar, en niet je advocaat. Vind je het percentage te laag, dan is dat het moment om bezwaar te maken. Een hoger percentage betekent een hogere BIV.

BIV én smartengeld? In beginsel niet

Ontvang je een BIV, dan kun je in beginsel niet daarnaast ook nog smartengeld claimen. De BIV is immers al je smartengeld. Ook de Regeling volledige schadevergoeding verandert dat niet: die vergoedt alleen de restschade. Ontvang je een BIV dan wordt het smartengeld daarmee gecompenseerd en is er dus op het gebied van immateriële schade geen restschade. Uiteraard kan er dan nog wel restschade zijn op het gebied van inkomensverlies of extra kosten die je maakt.

In zeer bijzondere gevallen is het misschien toch mogelijk om naast de BIV ook een smartengeldvergoeding van Defensie te krijgen. Of dat bij jou speelt, laat je het beste beoordelen voordat je iets tekent.

Let op: de ereschuld is een aparte regeling en staat los van smartengeld.

Hoe je het verband aantoont

Bij beide routes is de kernvraag dezelfde: komen je klachten door je dienst en hoe ernstig zijn jouw klachten? Daar draait elke zaak om, en daar strandt hij ook.

Drie soorten bewijs tellen mee. Je medisch dossier, waaruit blijkt wanneer de klachten begonnen en hoe ze zich ontwikkelden. Verklaringen van mensen die erbij waren: collega's van je eenheid, je thuisfront, je commandant. Uiteindelijk wordt het verband tussen jouw letsel en de dienst vastgesteld door verzekeringsartsen in dienst van Defensie.

Ben je het niet eens met de beslissing van Defensie over de afwezigheid van een relatie tussen jouw klachten en de dienst, dan kan een onafhankelijk rapport van een deskundige, bijvoorbeeld een psychiater bij PTSS, die dat verband beoordeelt, uitkomst bieden. Wie de deskundige benoemt en welke vragen hij krijgt voorgelegd, is daarom geen formaliteit. Laat daarover meekijken voordat de opdracht de deur uit gaat.

Waarom het niet alleen om het bedrag gaat

Veel veteranen zeggen het zo: het gaat me niet om het geld, het gaat erom dat iemand erkent dat het is gebeurd.

Dat is geen sentiment maar een reëel doel. Een vastgesteld verband tussen je klachten en je dienst is een officiële erkenning. Voor veel mensen weegt dat zwaarder dan het bedrag dat eruit volgt. Een schikking die snel geld oplevert maar het verband in het midden laat, is voor de een prima en voor de ander waardeloos.