Schadevergoeding na huiselijk geweld

Ben je nu niet veilig? Bel Veilig Thuis op 0800-2000. Gratis, dag en nacht, en je kunt anoniem bellen of chatten. Ook als je alleen wilt weten wat je kunt doen. De burgemeester kan de pleger tien dagen uit huis plaatsen en die periode verlengen tot vier weken, ook als er nog geen aangifte is. Een schadeclaim kan altijd nog; veiligheid gaat voor.

Waarom huiselijk geweld juridisch anders werkt

Mishandeling in huis is strafbaar, en het is ook een onrechtmatige daad. Dat tweede is wat de schadevergoeding mogelijk maakt: de dader is aansprakelijk voor de schade die hij veroorzaakt, los van of er een strafzaak komt.

Drie dingen maken deze zaken anders dan een aanval door een onbekende:

• Het gaat om een reeks, niet om één incident. Dat maakt het bewijs lastiger, maar het maakt de termijn juist ruimer.
• De dader is verzekerd voor bijna alles, behalve dit. Een aansprakelijkheidsverzekering dekt geen schade die iemand opzettelijk toebrengt. Dus staat er in de meeste zaken geen verzekeraar achter de claim, en is de vraag niet of je recht hebt maar waar het geld vandaan komt.
• Er zijn vaak kinderen bij betrokken. Zij hebben een eigen positie, met eigen bedragen en een eigen termijn.

Hoe lang kan je schadevergoeding claimen bij huiselijk geweld?

Dit is het punt waarop mensen zichzelf onnodig uitsluiten, dus we zetten het vooraan.

De hoofdregel bij letselschade is vijf jaar, en die begint niet op de dag van het incident maar op het moment dat je wist welke schade je had én wie daarvoor aansprakelijk is.

Maar bij een misdrijf geldt een gunstiger regel. Zolang de dader nog strafrechtelijk vervolgd kan worden, verjaart je vordering tegen hem niet. Dat staat in artikel 3:310 lid 4 van het Burgerlijk Wetboek. En omdat geweld tegen een partner, een kind of een ouder een hogere maximumstraf kent, is die strafrechtelijke termijn hier lang: bij mishandeling in huiselijke kring twaalf jaar, bij zware mishandeling twintig jaar.

En er is nog iets. Rechters hebben meermalen geoordeeld dat de termijn pas begint te lopen op het moment dat iemand daadwerkelijk in staat was een vordering in te stellen. Het gerechtshof 's-Hertogenbosch besliste in 2015 dat bij een vrouw die jarenlang was mishandeld en bedreigd de klok pas ging lopen op de dag van haar aangifte, omdat zij door het geweld psychisch niet eerder in staat was iets te ondernemen.

Wat dat voor jou betekent. Denk niet te snel dat je te laat bent, ook niet als het jaren geleden is. Maar wacht ook niet af: er is één route waar de klok wél snel loopt. Spreek je een derde aan die had moeten ingrijpen, dan geldt de gewone termijn van vijf jaar. Lees meer over verjaringstermijnen.

Waar het geld vandaan komt

Er zijn vier routes naar een vergoeding. Ze sluiten elkaar niet uit: je kunt ze combineren, en wat je van de een krijgt wordt verrekend met de ander.

Hoe verhoudt het Schadefonds zich tot jouw schadevergoeding?

Veel slachtoffers van huiselijk geweld denken dat deze route voor hen dicht is. Dat is bijna nooit zo.

• Je hoeft geen aangifte te hebben gedaan. Het Schadefonds wil betrouwbare informatie van iemand die er niet bij betrokken was. Een melding bij de politie of bij Veilig Thuis kan al genoeg zijn.
• Het maakt niet uit of de dader bekend is, of geld heeft, of is veroordeeld. Dit is een zelfstandige route en geen laatste redmiddel.
• Je hoeft geen schadeposten op te geven. Je krijgt één vast bedrag, dat van de ernst van je letsel afhangt.
• De termijn is tien jaar na het misdrijf. Gebeurde het voor je achttiende, dan tien jaar nadat je achttien werd.
• De aanvraag is gratis en Slachtofferhulp Nederland helpt je er kosteloos bij, ook als je bezwaar wilt maken.

Wees hier eerlijk over: dit is geen schadevergoeding. Het Schadefonds noemt het zelf een tegemoetkoming en een erkenning. Bij lichter letsel is het vaak voldoende, en dan heb je ons hier niet voor nodig. Bij ernstig blijvend letsel is € 35.000 een fractie van je werkelijke schade, en dan is dit een eerste stap. Reken op ongeveer een half jaar: de beslistermijn is 26 weken, daarna volgt uitbetaling binnen 30 dagen.

Welke schade wordt vergoed?

Een schadeclaim bestaat uit twee delen: je materiële schade, dus de kosten die je hebt gemaakt en het inkomen dat je bent misgelopen, en je immateriële schade, het smartengeld voor pijn, angst en verlies van levenskwaliteit. Je claimt ze samen, in één procedure.

Bij huiselijk geweld zijn de posten anders dan bij een ongeval. De ziekenhuisrekening is meestal het kleinste deel:

• Medische kosten, nu en in de toekomst
• Psychologische behandeling en traumatherapie, vaak jarenlang
• Inkomensverlies en verlies van verdiencapaciteit
• Kosten voor opvang, een nieuwe woning, een verhuizing of beveiliging
• Reiskosten voor behandelingen
• Schade aan je eigendommen
• Smartengeld voor het leed

Wat je zelf niet kunt overzien, is het toekomstige deel. Wie door trauma langdurig minder kan werken, heeft recht op vergoeding van dat toekomstige inkomensverlies, en dat is bijna altijd de grootste post.

Hoeveel smartengeld krijg je?

Bij huiselijk geweld zit de schade vaak niet in een gebroken bot maar in wat er daarna overblijft: angst, slaapproblemen, een posttraumatische stressstoornis.

Voor de hoogte kijken rechters sinds 1 januari 2026 naar de Rotterdamse schaal, een ordening van smartengeldbedragen die op verzoek van de Raad voor de Rechtspraak is gemaakt. Die schaal begint bij € 2.675. Herstelt je letsel volledig binnen zes maanden, dan gelden de indicatieve standaarden van De Letselschade Raad en liggen de bedragen lager.

En dan het punt waar veel claims op stuklopen. Voor smartengeld voor psychisch letsel moet dat letsel naar objectieve maatstaven zijn vastgesteld. Een psychiatrische diagnose is niet altijd nodig, maar er moet wel een rapportage zijn van een bevoegde deskundige: een psychiater, een psycholoog of je huisarts. Een geloofwaardig verhaal is niet genoeg.

Dat betekent iets praktisch: ga nu naar je huisarts en laat vastleggen wat er is gebeurd en hoe je eraan toe bent. Niet omdat je claim dan sterker klinkt, maar omdat je hem zonder dat dossier waarschijnlijk niet haalt.

Kinderen hebben een eigen claim

Bij geweld in huis zijn er bijna altijd kinderen betrokken. Zij zijn geen bijzaak in het dossier: zij hebben hun eigen positie.

• Is een kind zelf mishandeld, dan heeft het een eigen vordering. De verjaringstermijn begint pas te lopen op de dag na de achttiende verjaardag. Bij het Schadefonds geldt hetzelfde: tien jaar vanaf het achttiende jaar.
• Heeft een kind het geweld zien gebeuren, dan kan het onder omstandigheden een eigen vergoeding vorderen voor het geestelijk letsel dat de confrontatie heeft veroorzaakt. Dat heet shockschade. De rechter kijkt naar de ernst en de opzet van het geweld, naar hoe het kind ermee werd geconfronteerd en naar de band tussen het kind en degene die werd mishandeld.
• Ook hier geldt de eis van vastgesteld geestelijk letsel. Zonder rapportage van een deskundige komt een shockschadevordering er niet door. Dat is een reden om een kind vroeg te laten zien door een professional, en niet pas als de zaak loopt.

Wie is aansprakelijk?

De aansprakelijkheid is bij opzettelijk geweld zelden het probleem. Wie slaat, is aansprakelijk. Het juridisch gevecht gaat vrijwel altijd over het verband tussen het geweld en je klachten.

De wederpartij zal aanvoeren dat je klachten ook door iets anders kunnen zijn ontstaan: de scheiding, een eerdere geschiedenis, de spanning van de procedure zelf. Dat is niet een gemene truc, het is het standaardverweer, en je moet erop voorbereid zijn.

Wat in jouw voordeel werkt: een dader kan zich er niet op beroepen dat jij kwetsbaarder was dan gemiddeld. De Hoge Raad heeft bevestigd dat een bestaande kwetsbaarheid de aansprakelijkheid niet beperkt. En bij letselschade door opzet rekent de rechter de gevolgen ruimer toe dan bij een ongelukkige fout.

Wat je zelf kunt doen, en doe het nu:

1. Laat elk letsel vastleggen door een arts, en vraag om een uitgebreide aantekening in je dossier.
2. Bewaar foto's, berichten, appjes en e-mails. Ook de verzoenende berichten na een incident: die bevestigen dat het is gebeurd.
3. Noteer per incident de datum en wat er gebeurde. Bij een reeks is dat overzicht het belangrijkste stuk in je dossier.
4. Doe aangifte als je dat kunt. Het is niet verplicht voor een claim, maar het verandert je bewijspositie wezenlijk. Een veroordeling levert zelfs dwingend bewijs op van wat er is bewezen verklaard.
5. Bewaar bonnen en rekeningen van alles wat je door het geweld hebt moeten betalen.

Lees meer over bewijs verzamelen.

Wat een advocaat voor je doet bij huiselijk geweld

We beginnen met een gesprek waarin we drie dingen uitzoeken: wat er is gebeurd, welke schade je kunt aantonen en welke van de vier routes in jouw geval het meeste oplevert. Daarna stellen we de aansprakelijkheid vast, bouwen we het dossier op met medische en financiële stukken, en nemen we het contact over met de wederpartij, de verzekeraar of het Schadefonds.

Je hoeft niet zelf tegenover de dader te staan of te onderhandelen. Wij bewaken de termijnen en jij beslist.

Wanneer je ons niet nodig hebt. Gaat het om een Schadefondsaanvraag bij lichter letsel, dan doe je dat zelf en helpt Slachtofferhulp Nederland je daar gratis bij. Dat zeggen we liever dan dat je het later ontdekt.

Niet doen bij huiselijk geweld

• Aannemen dat je te laat bent. De termijn is bijna altijd langer dan drie of vijf jaar, en soms loopt hij nog jaren door. Vraag het na voordat je het opgeeft.
• Wachten tot je klachten uitbehandeld zijn. Dat is niet nodig en het kost je tijd. Een claim kan lopen terwijl je in behandeling bent.
• Te weinig claimen. De grootste post is bijna altijd het toekomstige inkomensverlies, en dat is de post die mensen zonder hulp vergeten. Wat je niet claimt, is definitief weg.
• Je klachten niet laten vastleggen. Zonder medisch dossier is psychisch letsel juridisch moeilijk hard te maken, hoe echt het ook is.

Wat kost een advocaat?

Slachtoffers van ernstig geweld hebben recht op een gespecialiseerde advocaat op kosten van de overheid. Je inkomen en je vermogen spelen daarbij geen rol. Dat is ook zo als je financieel afhankelijk bent van de dader of samen een rekening hebt. Bij huiselijk geweld met ernstig letsel valt dit regelmatig binnen bereik. Wij zoeken het voor je uit en vragen die bijstand aan.

Bij een claim tegen de dader werkt dat anders, omdat daar geen verzekeraar achter staat. Wij leggen in het eerste gesprek uit wat er in jouw situatie geldt en welke afspraken mogelijk zijn, en we leggen die schriftelijk vast voordat we beginnen. Heb je een rechtsbijstandverzekering, dan regelen wij het contact daarmee. Een eerste gesprek kost je niets.

Is er een organisatie die had moeten ingrijpen, dan kan die aansprakelijk zijn en verhalen wij onze kosten daarop. Dat komt niet vaak voor, maar we kijken ernaar.

Gaat het alleen om een aanvraag bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven? Die doe je zelf, gratis, en Slachtofferhulp Nederland helpt je daarbij.