Letselschade door een verkeerde of te late diagnose

Wanneer is een diagnosefout een medische fout?

De Hoge Raad stelde in 1990 de maatstaf vast: een arts handelt verwijtbaar als hij afwijkt van wat een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot in dezelfde situatie zou hebben gedaan. Dat is de juridische uitwerking van artikel 7:453 van het Burgerlijk Wetboek, dat je behandelaar verplicht tot de zorg van een goed hulpverlener.

Let op dat het een dubbele toets is. Het gaat er niet alleen om of je arts bekwaam is, maar of hij in jouw situatie heeft gehandeld zoals een goede vakgenoot zou hebben gedaan.

Vier soorten diagnosefouten

• Een verkeerde diagnose: de arts stelt een andere aandoening vast dan de werkelijke.
• Een late diagnose: de arts herkent de aandoening te laat, waardoor de schade toeneemt.
• Een gemiste diagnose: de arts laat onderzoek achterwege dat wel aangewezen was. Dit is in de praktijk de meest voorkomende vorm.
• Gebrekkige informatie: de arts informeert je niet over de risico's of de alternatieven, waardoor je geen echte keuze kon maken. Dat is een schending van de informatieplicht uit artikel 7:448 BW.

Fout of complicatie?

Niet elke slechte uitkomst van een medische behandeling is een fout. Geneeskunde kent risico's, en een complicatie is een ongewenst gevolg dat ook bij correct handelen kan optreden. Een complicatie geeft geen recht op schadevergoeding; alleen een verwijtbare fout doet dat.

Dat onderscheid is de reden dat elke zaak begint met een onafhankelijk medisch advies. Hoor je van het ziekenhuis of de verzekeraar dat het een complicatie was: dat is een veelgehoord verweer en het betekent niet dat het klopt. Lees ook de algemene uitleg over een schadeclaim bij een medische fout.

Je hoeft niet te bewijzen dat je zonder de fout gezond was geweest

Dit is het punt waarop de meeste mensen afhaken, en het is precies het punt waarop de wet je tegemoetkomt.

Het probleem. Bij een te late diagnose is nooit met zekerheid te zeggen wat er zou zijn gebeurd als de aandoening eerder was gevonden. Misschien was je genezen, misschien niet. Een verzekeraar zegt dan: u kunt niet aantonen dat onze fout uw schade heeft veroorzaakt, dus wij betalen niets.

Het antwoord. Zo werkt het niet. Als een fout ervoor heeft gezorgd dat je een reîle kans op een beter resultaat bent kwijtgeraakt, dan is dat verlies zelf je schade. Je hoeft dus niet te bewijzen dat je zonder de fout zou zijn genezen. Het is genoeg dat je een echte kans op een beter verloop hebt verloren.

Hoe dat wordt uitgerekend. Er wordt geschat hoe groot die kans was. Was de kans op genezing bij een tijdige diagnose zestig procent, dan wordt zestig procent van je schade vergoed. Die schatting maken deskundigen aan de hand van je dossier en de medische literatuur: hoe verloopt jouw aandoening doorgaans in het stadium waarin die had kunnen worden ontdekt?

Eén grens. Het moet een reîle kans zijn, dus geen zeer kleine. Was de aandoening ook bij tijdige ontdekking bijna zeker niet meer te behandelen, dan is er weinig kans verloren gegaan. Dat beoordelen wij eerlijk, en we zeggen het als dat de uitkomst is.

Wat hier ook uit volgt: je claim gaat niet over je ziekte, maar over wat de vertraging daaraan heeft toegevoegd. Dat is een kleinere vordering dan mensen soms verwachten, en een reëlere.

Wie is aansprakelijk?

Ben je in een ziekenhuis behandeld, dan kun je het ziekenhuis aanspreken, ook als de betrokken arts daar niet in dienst is. De wet maakt het ziekenhuis mede aansprakelijk voor tekortkomingen bij behandelingen die daar plaatsvinden, alsof het zelf partij was bij de afspraak met je arts. Je hoeft dus niet uit te zoeken wie precies de fout maakte en bij wie die persoon in dienst was. Je kunt het ziekenhuis en de arts ook samen aanspreken.

Ging het om je huisarts, een zelfstandige praktijk of een privékliniek, dan geldt die regel niet en spreken we de behandelaar of de praktijk zelf aan. Wij zoeken uit wie de juiste partij is voordat er iets wordt ingediend.

Welke schade wordt vergoed?

Je schade bestaat uit twee delen. Materiële schade zijn de kosten die je kunt berekenen; immateriële schade is het smartengeld: de vergoeding voor pijn, verdriet en verminderde levenskwaliteit, geregeld in artikel 6:106 van het Burgerlijk Wetboek. De grondslag voor de claim zelf is wanprestatie (artikel 6:74 BW) of onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW).

• Extra medische kosten door de verkeerde of vertraagde behandeling, plus je eigen risico
• Verlies van inkomen tijdens je herstel en daarna
• Verlies van arbeidsvermogen: het inkomen dat je door blijvende beperkingen niet meer verdient
• Kosten voor thuiszorg, huishoudelijke hulp of begeleiding
• Verlies van zelfwerkzaamheid: wat je in en om het huis niet meer zelf doet
• De zorg die je naasten verlenen, ook als daar geen factuur tegenover staat
• Reiskosten naar behandelingen
• Toekomstige zorgkosten bij blijvend letsel
• Psychologische hulp, als de gang van zaken je vertrouwen in behandeling heeft geschaad
• Smartengeld voor pijn, verdriet en verlies van levenskwaliteit

Voor een eerste beeld van je totale schade gebruik je de letselschade berekenen tool.

Hoeveel smartengeld krijg je?

Die vraag heeft geen eigen antwoord, en dat is geen ontwijking. Een diagnosefout is geen letseltype maar een oorzaak. Het smartengeld hangt af van het letsel dat door de vertraging is ontstaan, en dat verschilt enorm: van een langer herstel na een gemiste breuk tot blijvend hersenletsel na een gemiste bloeding.

Sinds 1 januari 2026 wordt rechters aanbevolen de Rotterdamse Schaal te gebruiken, een instrument van de Rechtspraak dat per letselcategorie een bandbreedte geeft. Het is een aanbeveling en geen wet, dus een rechter mag ervan afwijken als hij dat uitlegt. Herstel je binnen zes maanden volledig, dan gelden lagere indicaties van De Letselschade Raad.

Wij kijken dus eerst naar het letsel en pas daarna naar het bedrag. En bij een diagnosefout komt daar de kansberekening bij: het bedrag dat bij jouw letsel hoort, wordt vermenigvuldigd met de kans die je bent kwijtgeraakt. Bekijk de pagina van jouw letsel voor de bandbreedte, of neem contact op voor een beoordeling van je dossier.

Kun je een voorschot krijgen?

Ja, en bij een diagnosezaak is dat vaak nodig, omdat de discussie over de aansprakelijkheid lang kan duren terwijl je kosten meteen beginnen. Zodra de aansprakelijkheid is erkend, vragen wij een voorschot aan bij de verzekeraar van de aansprakelijke partij. Dat kan meerdere keren en het wordt later verrekend met de eindafrekening.

Als de patiënt is overleden door een verkeerde diagnose

Bij een te laat ontdekte aandoening is dit een reîel scenario, en dan verandert de zaak van karakter. Er zijn dan twee vorderingen naast elkaar.

De vordering van de overledene zelf gaat over op de erfgenamen. De schade die vóór het overlijden is geleden, blijft dus verhaalbaar.

En de nabestaanden hebben een eigen vordering. Die omvat het gederfde onderhoud waarin de overledene voorzag en de kosten van de uitvaart. Daarnaast is er affectieschade: een vaste vergoeding voor het verdriet, van 17.500 euro voor de naaste kring en 15.000 euro voor de overige naasten.

Lees verder over overlijdensschade, of neem contact op. Wij begeleiden nabestaanden ook als de aansprakelijkstelling nog moet beginnen.

Hoe stel je een ziekenhuis, zorginstelling of behandelend arts aansprakelijk?

Een aansprakelijkheidsprocedure begint bij bewijs. En dat bewijs staat er beter voor dan je denkt, want je staat er niet alleen voor.

1. Vraag je medisch dossier op bij de behandelend arts, het ziekenhuis of de instelling. Je hebt daar wettelijk recht op, op grond van artikel 7:456 BW. Het dossier laat zien welke beslissingen wanneer zijn genomen, en dat is de kern van een diagnosezaak.
2. Verzamel de rest: doorverwijzingen, correspondentie, uitslagen van onderzoeken en rekeningen. En houd een dagboek bij van je klachten, je kosten en de gevolgen voor je dagelijks leven. Dat dagboek is het enige bewijs dat je zelf kunt maken en het weegt later mee.
3. Laat een onafhankelijk medisch adviseur het dossier beoordelen. Dat is niet hetzelfde als een second opinion: een medisch adviseur is een arts die voor jouw zaak beoordeelt of er verwijtbaar is gehandeld, gemeten aan de professionele standaard. Wij regelen dat.
4. Leg de fout vast: wat had de arts anders moeten doen, en welke kans is daardoor verloren gegaan?
5. Stel de aansprakelijke partij schriftelijk aansprakelijk. Wij stellen die brief op en voeren daarna alle correspondentie met de aansprakelijkheidsverzekeraar.
6. Onderhandel over de schadevergoeding, en leg de zaak voor aan de rechtbank als er geen redelijk voorstel komt.

Lees ook hoe het proces werkt.

Het ziekenhuis moet meewerken

Veel mensen beginnen niet, omdat ze denken dat ze tegenover een instelling staan die alle informatie heeft. Dat beeld is niet juist.

Formeel moet jij de fout aantonen. Maar betwist het ziekenhuis wat jij stelt, dan moet het voldoende feitelijke gegevens op tafel leggen waarmee jij je bewijs kunt opbouwen. Een ziekenhuis kan dus niet volstaan met de mededeling dat er zorgvuldig is gehandeld. Wat dat niet betekent: het ziekenhuis hoeft niet te bewijzen dat het goed heeft gehandeld. Maar een instelling die haar dossier niet op orde heeft, staat er slechter voor en niet beter.

Het dossier moet twintig jaar worden bewaard, gerekend vanaf de laatste wijziging erin. Ook bij een oudere zaak is er dus vaak meer beschikbaar dan mensen aannemen.

Hoe voorkom je dat je claim verjaart?

Een aansprakelijkstelling doet meer dan de tegenpartij op de hoogte stellen: hij kan de verjaringstermijn stuiten. Daarvoor is een schriftelijke brief nodig waarin je je recht op schadevergoeding ondubbelzinnig voorbehoudt. Daarna begint een nieuwe termijn te lopen.

De rechtspraak is streng op de formulering: de brief moet een duidelijke waarschuwing bevatten dat je ook na het verstrijken van de termijn nog aanspraak maakt. Een vage aankondiging dat je "maatregelen zult nemen" is niet genoeg. Dit is een van de redenen om er een advocaat bij te halen voordat de termijn in zicht komt.

Welke routes zijn er naast een schadeclaim?

Een schadeclaim is niet de enige weg, en de routes staan los van elkaar. Welke past, hangt af van wat je wilt bereiken.

1. Een klacht bij de klachtenfunctionaris. Elke zorgaanbieder is verplicht die te hebben. Dit levert een gesprek op en soms een erkenning. Geen vergoeding.
2. Een tuchtzaak bij het Regionaal of Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. Dit gaat over de beroepsuitoefening van de arts en kan tot een maatregel leiden. Geen vergoeding, maar de uitspraak kan je civiele positie versterken.
3. Een procedure bij de geschilleninstantie waarbij je zorgaanbieder is aangesloten. Die kan een schadevergoeding toekennen tot 25.000 euro, in een eenvoudige en niet kostbare procedure.

Bij die derde route horen twee dingen die je vooraf moet weten. In de praktijk kennen deze commissies vooral kleinere bedragen toe, dus bij ernstig letsel of een overlijden is het meestal niet de juiste weg. En de uitspraak is een bindend advies: je doet daarmee in beginsel afstand van de gang naar de rechter, maar alleen als je daar duidelijk en uitdrukkelijk mee hebt ingestemd. Let dus goed op wat je ondertekent. Wij zeggen je welke route bij jouw schade past.

Hoe lang heb je de tijd?

De verjaringstermijn is vijf jaar op grond van artikel 3:310 van het Burgerlijk Wetboek. Die termijn begint niet op de dag van de behandeling, maar op het moment dat je bekend bent met de schade én met de partij die daarvoor aansprakelijk is.

Bij een diagnosefout is dat verschil vaak groot, en dat werkt in je voordeel. Je hoort meestal pas later dat er iets is misgegaan: bij een second opinion, bij een volgende behandeling, of doordat een klacht niet blijkt te passen bij wat je is verteld. Hoorde je het pas recent, dan kan de termijn ook pas recent zijn begonnen. Bij letsel- en overlijdensschade geldt de bovengrens van twintig jaar bovendien niet, en voor een kind begint de termijn pas op zijn achttiende verjaardag.

Denk dus niet te snel dat je te laat bent. Wacht er wel niet mee, want bewijs is in de eerste periode het makkelijkst vast te leggen. Lees meer over verjaringstermijnen.

Wat kost een advocaat?

Staat de aansprakelijkheid vast, dan horen de kosten van juridische hulp bij je schade. Wij verhalen die kosten op de aansprakelijke partij, in de praktijk meestal een verzekeraar. Dat staat in artikel 6:96 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek. Vergoedt die partij alle kosten, dan kost een letselschadeadvocaat je niets. Je krijgt dan geen rekening van ons en houdt je vergoeding volledig.

De wet spreekt van redelijke kosten. Daarom wordt getoetst of je een advocaat nodig had, en of de rekening klopt. Daarover discussieert een verzekeraar soms, en dat gesprek voeren wij. Is de aansprakelijkheid nog niet erkend, dan spreken we vooraf af wat bij jouw situatie past. En heb je een rechtsbijstandverzekering, dan regelen wij het contact daarmee.

Waarom DLSA bij letselschade door een verkeerde diagnose?

Wij werken uitsluitend voor slachtoffers, nooit voor verzekeraars of zorginstellingen. Onze letselschadeadvocaten zijn aangesloten bij de Vereniging van Letselschade Advocaten (LSA) en bij de Werkgroep Artsen Advocaten (WAA), en DLSA heeft het Nationaal Keurmerk Letselschade.

Bij een diagnosefout is die medische kant beslissend. De vraag is nooit alleen juridisch: had dit onderzoek moeten worden gedaan, welke richtlijn gold destijds, en hoe groot was de kans op een beter verloop bij tijdige ontdekking? Dat beantwoordt geen jurist alleen. Het vraagt een advocaat die een dossier chronologisch kan lezen en die precies de juiste vraag aan een deskundige stelt. De WAA is de vereniging waarin advocaten en artsen daaraan samen werken.

Na een verkeerde diagnose ben je vaak al uitgeput. Wij nemen het juridische werk over, zodat jij je op je herstel kunt richten. Kun je niet makkelijk reizen, dan komen wij bij je langs: vraag een huisbezoek aan.