Letselschade en een uitkering: wat moet je weten?

Wat is een bijstandsuitkering?

Een vangnet, en dus getoetst op vermogen. Een bijstandsuitkering op grond van de Participatiewet is er voor wie te weinig heeft om van te leven en geen recht heeft op een andere uitkering. Omdat het een vangnet is, kijkt de gemeente naar wat je zelf hebt.

In 2026 mag je als alleenstaande 8.000 euro aan vermogen hebben, en 16.000 euro als je gehuwd bent of een gezin hebt. Heb je een eigen woning, dan geldt daarbovenop een vrijstelling van 67.500 euro voor het vermogen (overwaarde) dat daarin vastzit.

Kom je met je spaargeld of de overwaarde van je woning boven die grens, dan stopt de uitkering totdat je er weer onder zit. Dat is precies waarom een schadevergoeding spannend voelt.

Telt mijn schadevergoeding mee?

Dat verschilt per schadepost. Dit is het belangrijkste dat je van deze pagina moet onthouden. Een letselschadevergoeding is geen één bedrag: het is een optelsom van posten, en die worden verschillend behandeld.

Daarom is het zo belangrijk dat in je vaststellingsovereenkomst staat welk deel waarvoor is. Wordt alles als één bedrag afgewikkeld, dan kun je later niet aantonen wat smartengeld was en wat niet.

Omdat gederfd inkomen en de vergoeding verlies aan verdienvermogen gevolgen kunnen hebben voor de bijstandsuitkering, moet je daar bij de berekening van de schade rekening mee houden. Dat kan op 2 manieren:

1. bij het bepalen van de hoogte van het gederfde inkomen wordt de bijstandsuitkering in zijn geheel buiten beschouwing gelaten;
2. bij het bepalen van het gederfde inkomen wordt de bijstandsuitkering betrokken, maar wordt een voorbehoud in de vaststellingsovereenkomst opgenomen voor het geval de gemeente de bijstand gaat terugvorderen en beëindigen. De tegenpartij moet in dat geval extra schadevergoeding betalen.

Smartengeld en bijstand: hoe zit dat precies?

De gemeente moet afwegen, niet zomaar aftrekken. Veel mensen denken dat smartengeld automatisch als spaargeld telt. Dat is niet zo. De wet zegt dat een vergoeding voor immateriële schade buiten je middelen blijft, voor zover dat volgens het college verantwoord is. Dat betekent dat de gemeente een oordeel moet vormen, en dat oordeel moet zij kunnen uitleggen.

Waar de gemeente naar moet kijken

De Centrale Raad van Beroep heeft in 2023 duidelijk gemaakt wat daarbij meeweegt.

• De hoogte van het bedrag. Een vergoeding van een paar duizend euro ligt anders dan een van twee ton.
• De aard en de bestemming. Smartengeld vergoedt gederfde levensvreugde. Het is geen spaargeld dat je hebt opgebouwd.
• Je resterende levensverwachting. De Raad rekent het bedrag om naar een bedrag per jaar dat je nog te leven hebt. Een vergoeding die over dertig jaar wordt uitgesmeerd, is per jaar een bescheiden bedrag.
• Je persoonlijke omstandigheden. Wat betekent je letsel voor je dagelijks leven en welke kosten brengt dat mee?

Maakt de gemeente die afweging niet of onderbouwt zij haar besluit niet, dan houdt het geen stand. De Raad heeft besluiten om precies die reden vernietigd.

Krijg je een afwijzing zonder dat je die afweging terugziet, laat er dan naar kijken voordat de bezwaartermijn verloopt. Die termijn is zes weken.

Moet ik het melden bij de gemeente?

Ja, altijd, en liefst voordat het geld er is. Dit is het enige punt waarop het echt misgaat, en het is ook het makkelijkst te voorkomen.

Je hebt een inlichtingenplicht. Ontvang je een vergoeding, of weet je dat er een aankomt, dan meld je dat bij de gemeente. Doe je dat niet en komt het later uit, dan volgt terugvordering over de hele periode en mogelijk een boete.

Melden vóórdat het geld op je rekening staat is bovendien slimmer. Dan kan er vooraf worden afgesproken hoe de vergoeding wordt behandeld, in plaats van achteraf gerepareerd.

Kan de gemeente mijn vergoeding terugvorderen?

Alleen een specifiek deel ervan. Hier worden twee dingen vaak door elkaar gehaald, en dat verschil bepaalt wat jij overhoudt.

Terugvordering gaat over jou. Ontvang je achteraf een vergoeding voor inkomen dat je misliep in een periode waarin je bijstand kreeg, dan kan de gemeente die bijstand terugvorderen. Dat is logisch: je krijgt dat inkomen alsnog, dus het vangnet was in zoverre niet nodig. Dat staat in artikel 58 van de Participatiewet. Bij het vaststellen van je schade is het dus erg belangrijk dat rekening wordt gehouden met de mogelijkheid dat de gemeente de bijstand van jou gaat terugvorderen.

En als ik een WIA-uitkering heb?

Daar geldt geen vermogenstoets. De WIA kent geen vermogensgrens. Een schadevergoeding of smartengeld op je rekening verlaagt je WIA-uitkering dus niet.

Er speelt wel iets anders, en dat zie je pas in de schadeberekening. Je WIA-uitkering wordt in mindering gebracht op je inkomensschade: je kunt niet twee keer vergoed krijgen wat je één keer bent misgelopen. Hoe die verrekening precies uitpakt, is regelmatig onderwerp van procedure.

Ga je naast je uitkering weer werken, dan wordt dat inkomen wel met je WIA verrekend. Dat heeft gevolgen voor je uitkering én voor je schadeberekening, en die twee moeten op elkaar aansluiten.

Wat betekent dit voor mijn toeslagen?

Voor huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget geldt een vermogensgrens. Kom je daarboven door je schadevergoeding, dan vervalt je recht.

Bij het vaststellen van je schade moet je advocaat dus rekening houden met de mogelijkheid dat je toeslagen kunnen komen te vervallen. De schadevergoeding moet daardoor hoger worden.

In bijzondere gevallen kun je de Belastingdienst verzoeken je vergoeding niet mee te tellen. Dat heet bijzonder vermogen.

Lees hoe dat werkt op onze pagina over smartengeld en belastingen

Wat kun je claimen als je een uitkering hebt?

Dezelfde schadeposten als iedereen. Een uitkering beperkt niet waar je recht op hebt. Zij bepaalt alleen hoe een deel van de vergoeding wordt verrekend.

• Medische kosten die je zorgverzekeraar niet vergoedt.
• Reiskosten naar behandelingen.
• Hulp in de huishouding, ook als familie het overneemt.
• Aanpassingen aan je woning of je vervoer.
• Verlies van zelfwerkzaamheid: klussen die je nu moet uitbesteden.
• Gederfd inkomen, ook over de periode dat je een uitkering kreeg.
• Smartengeld voor de pijn en het leven dat anders is geworden.

Sterker nog: juist als je een uitkering hebt, is een goed opgebouwde claim belangrijk. Zonder vergoeding blijf je in het vangnet zitten; met een goed onderbouwde vergoeding heb je ruimte.

Hoe bescherm je je vergoeding?

Door het vooraf goed te regelen, niet achteraf. Er zijn drie dingen die het verschil maken, en ze moeten alle drie vóór de afwikkeling gebeuren.

1. Laat de vergoeding uitsplitsen. In de vaststellingsovereenkomst moet staan welk deel smartengeld is, welk deel gederfd inkomen en welk deel bestemd is voor kosten. Zonder die uitsplitsing kun je achteraf niets aantonen.
2. Stem vooraf af met de gemeente. Dan weet je wat er gebeurt voordat het geld er is, in plaats van een terugvordering te krijgen die je niet zag aankomen.
3. Vraag om een onderbouwd besluit. Weegt de gemeente je persoonlijke omstandigheden niet mee, dan is dat een reden voor bezwaar.

Wat doet Dolderman Letselschade Advocaten?

Wij brengen alle schadeposten in kaart en zorgen dat bij de afwikkeling glashelder is welk deel waarvoor is. Dat is geen administratieve formaliteit: het bepaalt wat je overhoudt.

Daarnaast stemmen we af met je gemeente voordat de vergoeding wordt uitbetaald, en kijken we of een verzoek om bijzonder vermogen zinvol is.

Wat het je kost

Staat de aansprakelijkheid vast, dan betaalt de tegenpartij de redelijke kosten van je advocaat. Dat volgt uit artikel 6:96 van het Burgerlijk Wetboek en het geldt ook als je een uitkering hebt. Je krijgt van ons geen rekening.

Staat de aansprakelijkheid nog niet vast, dan kijken we naar de andere routes. Heb je een laag inkomen, dan kan gefinancierde rechtsbijstand aan de orde zijn. Ben je slachtoffer van een geweldsmisdrijf, dan geldt daarbij geen eigen bijdrage en telt je inkomen niet mee.

In het eerste gesprek zeggen we welke route bij jou hoort. Dat gesprek is gratis en je zit nergens aan vast. Neem contact op