Wat kan ik claimen

Welke schade kun je claimen?

Bij letselschade onderscheiden we twee hoofdcategorieën: materiële schade en immateriële schade. Samen vormen ze de basis van je schadevergoeding.

Wat is materiële schade?

Materiële schade zijn de concrete financiële gevolgen van jouw letsel. Denk aan kosten die je maakt en inkomsten die je misloopt.

Voorbeelden van claimbare schadeposten:

• Medische kosten: behandelingen, medicijnen, hulpmiddelen, fysiotherapie
• Reiskosten: vervoer naar arts, ziekenhuis of therapeut
• Verlies van inkomen: het loon dat je misloopt tijdens je herstelperiode
• Huishoudelijke hulp: taken die je tijdelijk of blijvend niet meer zelf kunt uitvoeren
• Aanpassingen aan woning of auto door blijvend letsel
• Toekomstig verlies aan inkomen als je blijvend minder kunt werken

Bewaar bonnetjes, reisoverzichten en loonstroken. Wie een schadevergoeding eist, moet de schade kunnen aantonen.

Wat is immateriële schade (smartengeld)?

Smartengeld is de vergoeding voor pijn, verdriet en gederfde levensvreugde. Het is een onderdeel van je totale schadevergoeding, geen synoniem.

Je hebt doorgaans recht op smartengeld als de aansprakelijkheid is erkend én je aantoonbaar letsel hebt geleden. De rechter weegt alle omstandigheden van je situatie mee. De ernst van het letsel, de duur van de klachten en de gevolgen voor je dagelijks leven bepalen samen de hoogte. Sinds januari 2026 wordt de hoogte van het smartengeld bepaald aan de hand van de Rotterdamse Schaal.

Wil je weten wat een smartengeld indicatie voor jouw situatie kan zijn? Bekijk de letselschade berekenen tool.

Wanneer heb je recht op smartengeld?

Je kunt smartengeld eisen als aan twee voorwaarden is voldaan: de aansprakelijkheid is erkend én je hebt letsel opgelopen. Smartengeld aanvragen doe je als onderdeel van je bredere schadeclaim, niet apart.

De hoogte varieert sterk per situatie. Een whiplash na een aanrijding levert doorgaans een andere indicatie op dan blijvend hersenletsel. Vergelijk nooit je situatie klakkeloos met anderen.

Welke bijzondere schadevormen kun je claimen?

Huishoudelijke hulp

Kun je door letsel tijdelijk of blijvend geen huishoudelijke taken meer uitvoeren? Dan is die schade claimbaar, ook als een familielid die taken overneemt. De Letselschaderaad heeft hiervoor richtlijnen opgesteld die in de praktijk als maatstaf worden gebruikt.

Affectieschade

Naaste familieleden van ernstig gewonde of overleden slachtoffers kunnen in bepaalde gevallen affectieschade claimen. Dit is een vergoeding voor het leed dat zij zelf ondervinden door wat een dierbare is overkomen.

Shockschade

Ben je getuige geweest van een ernstig ongeluk waarbij een naaste betrokken was? Dan kan er sprake zijn van shockschade. Hiervan is doorgaans sprake als het meemaken van het incident heeft geleid tot een erkend psychiatrisch ziektebeeld.

Schade bij overlijden (nabestaanden)

Nabestaanden kunnen kosten claimen zoals begrafeniskosten, gederfd levensonderhoud en affectieschade. De exacte mogelijkheden hangen af van de relatie tot het slachtoffer en de specifieke omstandigheden.

Wat zijn de schadeposten bij een arbeidsongeval?

Bij een arbeidsongeval gelden bijzondere regels. Een werkgever heeft een strenge zorgplicht en moet binnen het redelijke maatregelen treffen om letsel te voorkomen. Als die zorgplicht is geschonden, is de werkgever in veel gevallen aansprakelijk, afhankelijk van de specifieke omstandigheden.

Een belangrijk verschil met andere letselschade: bij een arbeidsongeval geldt in de meeste gevallen geen eigen risico of eigen schuld voor de werknemer. Alleen bij opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer zelf kan dit anders liggen.

Werkgevers betalen bij arbeidsongevallen minimaal 70% van het loon twee jaar lang. Het resterende misgelopen inkomen kan via een letselschadeprocedure worden geclaimd als de aansprakelijkheid is erkend en de schade kan worden aangetoond.

Kun je ook via het strafproces claimen?

Als het letsel het gevolg is van een strafbaar feit, kun je je als benadeelde partij voegen in de strafrechtelijke procedure. Je claimt dan je schadevergoeding binnen het strafproces.

Hier zit een belangrijk risico aan: indien de strafrechter je claim afwijst, kan dit consequenties hebben voor een latere civiele procedure. Laat je hierover vooraf goed adviseren.

Werkt het strafproces niet of wordt niet alle schade vergoed? Dan kun je een apart letselschadetraject opstarten of een beroep doen op het Schadefonds Geweldsmisdrijven.